Kategoria: Bez kategorii

W dniu 19 stycznia 2018 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy — Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 20) wprowadzająca szersze granice obrony koniecznej.

Zgodnie z nowelizacją, do art. 25 kodeksu karnego dodano zapis, zgodnie z którym „nie podlega karze, kto przekracza granice obrony koniecznej, odpierając zamach polegający na wdarciu się do mieszkania, lokalu, domu albo na przylegający do nich ogrodzony teren lub odpierając zamach poprzedzony wdarciem się do tych miejsc, chyba że przekroczenie granic obrony koniecznej było rażące”.

Przypomnieć należy, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami nie popełnia przestępstwa, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem. Jednakże gdy sposób obrony lub środki użyte nie były odpowiednie do zagrożenia, mamy do czynienia z przekroczeniem granic obrony koniecznej. Dotychczas karalność była wyłączona jedynie w przypadku przekroczenia granic obrony koniecznej pod wpływem strachu lub wzburzenia.

Ministerstwo Sprawiedliwości tłumaczy konieczność wprowadzenia zmiany tym, aby do osoby broniącej się w sytuacjach związanych z napaściami na mieszkanie, lokal czy dom, nie miały zastosowania trudne do zweryfikowania kryteria, które do tej pory wyłączały karalność w przypadku przekroczenia granic obrony koniecznej – tj. strach lub wzburzenie. Obecnie „dopiero w razie stwierdzenia, że przekroczenie granic obrony koniecznej miało charakter rażący, konieczna będzie ocena, czy ktoś działał pod wpływem strachu lub wzburzenia. Jeśli tak, zastosowanie znajdzie dotychczasowa klauzula niekaralności” – wskazuje Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadniając zmianę.

Należy jednak zauważyć, iż wprowadzona zmiana wpływa wyłącznie na zniesienie karalności przekroczenia granic obrony koniecznej, nie wykluczając tym samym możliwości popełnienia czynu o charakterze przestępnym w razie przekroczenia tych granic.

/KH/

16 stycznia 2018 r. Rada Ministrów przyjęła przedłożony przez Ministra Sprawiedliwości projekt ustawy zmieniającej Kodeks cywilny oraz niektóre inne ustawy. Nowelizacja ta przewiduje m. in. skrócenie ogólnego terminu przedawnienia roszczeń.

Ustawa zmieniająca zakłada skrócenie do 6 lat obecnego 10-letniego terminu przedawnienia roszczeń. Bez zmian pozostanie natomiast regulacja, zgodnie z którą dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, obowiązuje 3-letni termin przedawnienia.

W uzasadnieniu projektu ustawy skrócenie terminu umotywowano skłonieniem wierzycieli do szybszego wszczynania postępowań, co przyczynić się ma do stabilności i pewności obrotu prawnego, a w efekcie ograniczyć przedłużającą się niepewność dłużnika.

Kolejnym nowym rozwiązaniem będzie przyjęcie koncepcji, w której sąd z urzędu bada, czy nie doszło do przedawnienia roszczenia przysługującego wobec konsumenta. Jeśli okaże się, że roszczenie jest przedawnione, sąd z urzędu oddali powództwo, a konsument nie będzie musiał podejmować w tym celu żadnych czynności.

Jedynie w wyjątkowych sytuacjach, ze względów słuszności i po rozważeniu interesów stron, sąd będzie mógł nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przeciwko konsumentowi.

W pozostałych przypadkach dotychczasowo istniejące rozwiązania, według których przedawnienie jest uwzględnianie w razie zgłoszenia zarzutu, zostaje zachowane.

/JF/

Rok 2018 przyniesie dla przedsiębiorców wiele zmian w prawie. Poniżej przedstawione zostały te z nich, które zaczęły lub zaczną obowiązywać w pierwszej połowie roku.

Zmiany w KRS

Od 1 stycznia 2018 r. na przedsiębiorcach prowadzących spółkę akcyjną, spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, spółkę komandytowo-akcyjną oraz spółkę europejską ciąży nowy obowiązek. Mianowicie, chodzi o ujawnienie w Krajowym Rejestrze Sądowym wzmianek o złożeniu sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej oraz skonsolidowanego sprawozdania z płatności na rzecz administracji publicznej. Niestety do dnia dzisiejszego nie zostało wydane rozporządzenie, które określiłoby wzory formularzy, na których takie zgłoszenia miałyby być dokonane, a obecnie obowiązujące formularze nie przewidują możliwości zgłoszenia w nich tych sprawozdań.

Zmiany podatkowe – Jednolity Plik Kontrolny

W styczniu 2018 r. obowiązek prowadzenia rejestru elektronicznego w postaci Jednolitego Pliku Kontrolnego i przekazywania informacji o prowadzonej ewidencji został nałożony na kolejną grupę czynnych podatników VAT tj. mikro przedsiębiorców prowadzących ewidencję za pomocą oprogramowania. Do tej pory takim obowiązkiem zostały objęte duże przedsiębiorstwa (2016 r.), a także mali i średni przedsiębiorcy oraz podmioty uważane za takie (2017 r.).

ZUS dla przedsiębiorców

Od 1 stycznia 2018 r. przedsiębiorcy, którzy chcą opłacić składki w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych mogą wykonać w tym celu jeden przelew miesięcznie, zamiast dotychczasowych trzech lub nawet czterech przelewów w miesiącu. Wedle nowych uregulowań, wpłata na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Emerytur Pomostowych ma zostać dokonana łącznie na jeden rachunek, przelewem zwykłym. Każdy przedsiębiorca powinien otrzymać swój indywidualny numer rachunku bankowego, na który powinny być uiszczane składki.

Rozporządzenie Ogólne o Ochronie Danych Osobowych (RODO)

25 maja 2018 r. zacznie obowiązywać unijne Rozporządzenie Ogólne o Ochronie Danych Osobowych, które weszło w życie 24 maja 2016 r. Rozporządzenie zawiera definicje zasad przetwarzania, wykorzystywania i przechowywania danych osobowych sformułowane w nieco odmienny sposób niż dotychczas. Bardzo istotne jest to, że RODO dotyczyć będzie każdego przedsiębiorstwa – bez względu na jego wielkość, które oferuje produkty lub usługi dla obywateli UE. Nowe przepisy przewidują również wprowadzenie tzw. reguły rozliczalności, wedle której zadaniem administratora danych osobowych będzie dostosowanie systemów informatycznych tak, aby na każde żądanie osoby, której dane dotyczą, można było między innymi usunąć całkowicie jej dane osobowe, czy przenieść je do innego usługodawcy. Reguła ta powoduje również, że ciężar dowodowy w zakresie zapewnienia zgodności z przepisami RODO spoczywał będzie na administratorach. Najważniejszym obowiązkiem, który spoczywać będzie na przedsiębiorcy – administratorze będzie wymóg właściwego zabezpieczenia przechowywanych danych osobowych. Rozporządzenie przewiduje dotkliwe kary finansowe dla przedsiębiorców, którzy nie zastosują wprowadzanych zmian.

Mec. Maciej Grudziński był jednym z prelegentów podczas grudniowego seminarium organizowanego przez Zachodniopomorski Klaster Morski. Wiodącym tematem konferencji był przemysł stoczniowy.

Debatę w Międzyzdrojach otwierali przedstawiciele Grupy MARS Shipyards & Offshore oraz stoczni MSR Gryfia w Szczecinie, którzy m.in. przedstawili informacje na temat kierunków rozwojów branży stoczniowej w Polsce i innych krajach. Mec. Maciej Grudziński w blisko czterdziestominutowej prezentacji przedstawiał natomiast najciekawsze problemy prawne związane ze sprzedażą i transportem sekcji okrętowych i innych ładunków „heavylift”. W prezentacji ujęto kilkanaście najciekawszych przypadków i problemów, z którymi zmagają się przedsiębiorcy zawierający transgraniczne umowy sprzedaży i wykonujący skomplikowane konstrukcje – w szczególności części kadłubów czy gotowe statki. W prelekcji nie mogło zabraknąć oczywiście omówienia także gestii transportowej czyli zagadnień związanych z aranżowaniem transportu (morskiego, śródlądowego lub drogowego) i ryzyk z tym związanych.

W dniach 18 – 19 października obyła się pierwsza edycja Konferencji NaviRail 2017. Specjaliści i entuzjaści zajmujący się żeglugą morską i śródlądową oraz transportem spotkali się w Centrum Kultury Euroregionu Stara Rzeźnia w Szczecinie. Uczestnikami byli również reprezentanci firm z branży transportu morskiego, śródlądowego i kolejowego. Gościem honorowym był natomiast Jerzy Materna – sekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Wydarzenie zorganizował Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście, a także wydawca miesięcznika Kurier Kolejowy, zaś patronatem objął je m.in. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.

Założeniem Konferencji NaviRail 2017 było stworzenie platformy współpracy i wymiany poglądów pomiędzy środowiskami związanymi z transportem kolejowym, drogowym, żeglugą morską i śródlądową, portami morskimi i śródlądowymi, a także centrami logistycznymi. Za główny cel postawiono wypracowanie wspólnego stanowiska dla całego sektora transportu.

Podczas konferencji prezentacje swoje przedstawili zaproszeni goście, m.in.

• Radosław Pacewicz (Wiceprezes Urzędu Transportu Kolejowego), który wygłosił referat nt. rozwoju portów w Szczecinie i Świnoujściu z wykorzystaniem kolei,
• Grzegorz Bijok (Departament Kolejnictwa, Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa), z wykładem nt. inwestycji kolejowych mających poprawić dostęp do

portów morskich.

Ponadto, na Konferencji dyskutowano o korzyściach płynących z inwestycji na śródlądowych drogach wodnych oraz nowych technologiach i procesach w transporcie morskim i śródlądowym.

Organizatorzy zapowiadają, że za rok, również w październiku, odbędzie się II edycja Konferencji NaviRail.

/JF/

Podczas drugiego spotkania Międzysesyjnej Grupy Roboczej ds. Redukcji Emisji Gazów Cieplarnianych Ze Statków (ang. Intersessional Working Group on Reduction of Greenhouse Gas (GHG) Emissions from Ships), która odbyła się w dniach 23 – 27 października 2017 r., poczyniono postępy w opracowaniu wstępnej strategii IMO dotyczącej redukcji emisji gazów cieplarnianych (dalej: GHG) ze statków. Strategia ma na celu wypracowanie działań IMO prowadzących do redukcji emisji gazów cieplarnianych w żegludze międzynarodowej.

Sekretarz Generalny IMO, Kitack Lim, stwierdził, że Grupa Robocza poczyniła znaczne postępy zmierzające do opracowania projektu strategii IMO dotyczącej GHG. Sekretarz podkreślił również, iż jest przekonany o tym, że Państwa Członkowie będą kontynuować dotychczasową pracę mającą na celu przyjęcie, zgodnie z założeniami, ostatecznej strategii IMO dotyczącej GHG na następnej sesji Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego w kwietniu 2018 r.

Na ten moment strategia została w dużej mierze ukształtowana, a dalsze prace mają polegać przede wszystkim na ustaleniu jej szczegółowej treści. Dotychczasowe ustalenia obejmują ogólną wizję, oczekiwane poziomy redukcji, zasady przewodnie, przewidywane przeszkody w realizacji strategii oraz planowane środki wsparcia oraz działania następcze. Ponadto ustalono, że projekt strategii musi również zawierać proces okresowych kontroli wprowadzonych zmian.

W spotkaniu uczestniczyło ponad 200 delegatów z ponad 50 Państw Członkowskich, a także przedstawiciele pozarządowych organizacji międzynarodowych mający status doradczy w IMO.

/KH/

Z oficjalnych informacji wynika, że ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej zostanie uchylona z dniem 1 marca 2018 r. Zastąpi ją nowa ustawa – Prawo przedsiębiorców, nad którą trwają prace legislacyjne.

Projekt ustawy opiera się na zasadach mających na celu urzeczywistnienie wolności działalności gospodarczej i wyznaczenie ogólnych ram jej prowadzenia. Projekt przewiduje między innymi wprowadzenie instytucji działalności nierejestrowej (kierowanej do osób fizycznych prowadzących działalność na „mniejszą skalę”), ułatwienie rozpoczęcia działalności początkującym na rynku przedsiębiorcom poprzez zwolnienie ich z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwszych 6 miesięcy wykonywanie działalności gospodarczej, uelastycznienie instytucji zawieszenia działalności gospodarczej – chociażby poprzez możliwość zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej bezterminowo, czy też do wprowadzenia bardziej przejrzystego katalogu form reglamentacji działalności gospodarczej. Projekt przewiduje również ustanowienie Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców – nowego organu o kompetencjach interwencyjnych, który będzie stał na straży przestrzegania interesów przedsiębiorców.

/WJ/

Węgierski Parlament przyjął ustawę ratyfikującą Konwencję o ograniczeniu odpowiedzialności w żegludze śródlądowej (dalej „Konwencję CLNI”). Konwencja ta dotyczy ograniczenia odpowiedzialności finansowej armatora za przewożony ładunek, który uległ uszkodzeniu, utracie lub zniszczeniu podczas transportu wodnymi drogami śródlądowymi. Jej pierwotna wersja została przyjęta w 1988 r., natomiast weszła ona w życie w 1997 r. W 2012 r. Konferencja Dyplomatyczna zwołana przez Centralną Komisję Żeglugi na Renie (CCNR), przyjęła, z udziałem Polski, zmiany do Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności w żegludze śródlądowej (CLNI 2012). Odniosły się one przede wszystkim do powiększenia zasięgu geograficznego CLINI (w szczególności poprzez otwarcie Konwencji dla wszystkich zainteresowanych państw i objęcie swoim zakresem nowych szlaków wodnych), a także aktualizacji, ustalonych przeszło 20 lat wcześniej, kwotowych limitów ograniczenia odpowiedzialności.

Zgodnie z komunikatami wydanymi przez CNNR, przepisy niniejszej Konwencji zaczną obowiązywać  na Węgrzech od 1 lipca 2019 r. Wraz z wejściem w życie jej postanowień, obowiązywać zaczną również regulacje dotyczące kwestii posiadania obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej określonego w węgierskiej ustawie o żegludze śródlądowej.

Polska od 3 grudnia 2013 r. posiada status sygnatariusza Konwencji CLNI, jednak do tej pory jej nie ratyfikowała. Taki stan rzeczy uznać należy za dalece niepożądany chociażby ze względu na fakt, iż istotna część z około 3655 km śródlądowych dróg wodnych w Polsce stanowi odcinki szlaków międzynarodowych.

/WJ/

Dnia 25 października 2017 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał ważny wyrok dla przedsiębiorców planujących przeniesienie siedziby spółki z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

W związku z toczącym się postępowaniem zapoczątkowanym wnioskiem o wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego spółki, który to wniosek sądy krajowe niższej instancji oddalały, sprawa, na skutek skargi kasacyjnej, trafiła w ostateczności do Sądu Najwyższego. Ten postanowił zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości UE z następującymi pytaniami:

• Czy przepisy TFUE sprzeciwiają się stosowaniu przez państwo członkowskie, w którym utworzona została spółka handlowa, przepisów prawa krajowego uzależniających wykreślenie z rejestru od rozwiązania spółki po przeprowadzeniu likwidacji, jeżeli spółka reinkorporowała się w innym państwie członkowskim na podstawie uchwały wspólników o kontynuowaniu osobowości prawnej nabytej w państwie utworzenia?

 

• Czy przepisy TFUE można wykładać w ten sposób, że wynikający z przepisów prawa krajowego obowiązek przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego spółki (obejmującego m.in. zakończenie interesów bieżących i upłynnienie majątku spółki), które poprzedza jej rozwiązanie następujące z chwilą wykreślenia z rejestru, stanowi środek adekwatny, konieczny i proporcjonalny do ochrony interesu publicznego w postaci ochrony wierzycieli, wspólników mniejszościowych?

W toku sprawy przed Trybunałem Sprawiedliwości UE, wyjaśnienia złożyła zainteresowana spółka, oświadczając, iż nie uległa ona rozwiązaniu, nie dokonano również podziału majątku spółki pomiędzy wspólników. Jedyną przyczyną złożenia wniosku o wykreślenie jej z rejestru było przeniesienie siedziby spółki do Luksemburga, gdzie istnieje ona nadal, jako spółka prawa luksemburskiego, nie utraciła więc osobowości prawnej. Argumenty te nie przekonały jednak sądów w Polsce, ponieważ zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej „k.s.h.”) rozwiązanie spółki powoduje m.in. uchwała wspólników o rozwiązaniu spółki albo o przeniesieniu siedziby spółki za granicę, stwierdzona protokołem sporządzonym przez notariusza. Natomiast art. 272 k.s.h. stanowi, że rozwiązanie spółki następuje po przeprowadzeniu likwidacji, z chwilą wykreślenia spółki z rejestru.

Po przeanalizowaniu przedstawionych okoliczności, Trybunał Sprawiedliwości UE przyznał rację argumentom spółki, orzekając, że przepisy krajowe państwa członkowskiego, które uzależniają przeniesienie statutowej siedziby spółki utworzonej na podstawie prawa jednego państwa członkowskiego, na terytorium innego państwa członkowskiego, w celu przekształcenia jej w spółkę prawa tego innego państwa członkowskiego, w zgodzie z warunkami ustanowionymi w ustawodawstwie tego ostatniego państwa, od przeprowadzenia likwidacji pierwszej spółki, są sprzeczne z postanowieniami TFUE.

Numer sprawy: C-106/16 Polbud – Wykonawstwo sp. z o.o.

/JF/

Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej trwają prace mające na celu utworzenie Morskiego Funduszu Inwestycyjnego. Fundusz ten ma stanowić instytucję kapitałową, której środki wykorzystywane będą do finasowania inwestycji sektora gospodarki morskiej, ze szczególnym uwzględnieniem działalności armatorów, portów morskich oraz przemysłu stoczniowego.

Na początku października odbyło się pierwsze spotkanie Komitetu Sterującego do spraw utworzenia Morskiego Funduszu Inwestycyjnego, którego głównym celem jest wspieranie ministra w procesie tworzenia i implementacji instrumentów finansowych zapewniających wsparcie rozwojowe dla jednostek sektora gospodarki morskiej, a w szczególności przedsiębiorstw armatorskich, stoczniowych oraz portów morskich. Na spotkaniu przedstawiono wstępny zarys koncepcji Funduszu, a także omówiono dotychczasowe działania Ministerstwa mające na celu aktywizację polskiego przemysłu stoczniowego oraz cele i dalsze plany w tym zakresie.

Oferta Funduszu ma być skierowana przede wszystkim do inwestorów z branży morskiej, ale również do obywateli. Ponadto, na dzień dzisiejszy, Ministerstwo zapowiada, że Fundusz będzie oferować instrumenty finansowe, które opierać się będą m.in. na hipotekach statków w budowie oraz hipotekach statków w eksploatacji. Nadzór oraz kontrolę nad prawidłowym działaniem Funduszu sprawować będzie Komisja Nadzoru Finansowego.

Zgodnie z zapowiedziami, przychody funduszu przeznaczane będą na finansowanie budowy statków oraz na rozwój terminali portowych. Jednocześnie Minister Marek Gróbarczyk wskazuje, iż istniejące do tej pory instytucje finansowe nie są przystosowane do finansowania inwestycji z zakresu branży morskiej, w tym przede wszystkim przemysłu stoczniowego, a to ze względu na brak procedur, które pozwalałyby na przystępne i powtarzalne jej finansowanie. Powyższe ma się zmienić właśnie za sprawą Morskiego Funduszu Inwestycyjnego.

Prace w Ministerstwie mają zakończyć się do końca roku, kiedy to do dalszej procedury legislacyjnej zostanie przedstawiony projekt ustawy tworzącej Morski Fundusz Inwestycyjny.

/KH/