Odpowiedzialność cywilna w sprawach hydrobudowlanych – przykład z zakończonego procesu sądowego

Klientem naszej Kancelarii w zakończonej niedawno sprawie była jedna ze spółek zajmująca się m.in. eksploatacją wielkogabarytowego sprzętu używanego przy dużych procesach hydrobudowlanych. Tego typu inwestycje dotyczą obecnie nie tylko marin i portów, ale także (jeśli nie przede wszystkim) prac wykonywanych przy budowie dróg, które odcinkowo wymagają stawiania mostów, wiaduktów i innego rodzaju konstrukcji nad akwenami takimi jak choćby rzeki, czy kanały portowe.

W przytoczonej sprawie, w trakcie realizacji procesu budowlanego doszło do niekontrolowanego przemieszczenia się części sprzętu i w efekcie zniszczenia pobliskiej infrastruktury przesyłowej. Wartość roszczeń odszkodowawczych zgłoszonych Klientowi wyniosła łącznie kilka milionów złotych, nie licząc kosztów późniejszego procesu sądowego.

Sprawę dodatkowo komplikował fakt, że ubezpieczyciel OC właściciela sprzętu odmówił ochrony ubezpieczeniowej Klientowi. Oficjalnym powodem było rzekome naruszenie warunków polisy dotyczących dozwolonych konfiguracji sprzętu używanego podczas prac hydrobudowlanych, aczkolwiek argumenty te były kwestionowane przez naszą Kancelarię.

W toku rozmów przedsądowych między poszkodowanym właścicielem infrastruktury, a Klientem Kancelarii nie udało się wypracować porozumienia. Sprawa znalazła więc finał w sądzie, a pozew złożony przez poszkodowanego skutkował wydaniem nakazu zapłaty. W rezultacie, koncepcję obrony nasza Kancelaria musiała opracować w ciągu dwóch tygodni, a warto zaznaczyć, że pozew zawierał szereg dowodów, które nie były wcześniej udostępnione przez poszkodowanego.

Trzeba zaznaczyć, że zarówno stan faktyczny (pewne trudności dowodowe) dawał lepszą pozycję wyjściową stronie powodowej. Co jednak najważniejsze, roszczenie zostało wniesione w oparciu o odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, a to oznaczało, że nawet brak winy po stronie Klienta Kancelarii nie wystarczył do uwolnienia się od odpowiedzialności. W grę wchodziły więc potencjalnie tylko trzy przesłanki zwalniające, a mianowicie (i) siła wyższa, (ii) wyłączna wina poszkodowanego, względnie (iii) wyłączna wina osoby trzeciej, za którą Klient nie ponosiłby odpowiedzialności. W stanie faktycznym omawianej sprawy istniały spore trudności w udowodnieniu ww. okoliczności, a trzeba przypomnieć, że ciężar ich wykazania spoczywał na Kliencie Kancelarii jako podmiocie, który chciałby z tych wyłączeń skorzystać. W tym stanie rzeczy, niezależnie od podnoszonych argumentów prawnych, równie istotne stało się opracowanie właściwej strategii procesowej – w tym w szczególności co do kolejności i zakresu przesłuchania świadków, czy przeprowadzenia pozostałych dowodów.

Pomimo bardzo trudnej pozycji wyjściowej opracowana przez Kancelarię taktyka obrony w procesie okazała się skuteczna. Powództwo poszkodowanego zostało oddalone w całości przez sąd I instancji. Rozstrzygnięcie to zostało następnie zaskarżone przez właściciela zniszczonej infrastruktury, jednak Sąd Apelacyjny podzielił argumentację naszej Kancelarii i oddalił apelację. W postępowanie przed sądami obu instancji zaangażowani byli radca prawny Maciej Grudziński oraz radca prawny Kinga Hałasa, którzy opracowali koncepcję obrony w procesie oraz dobór argumentów prawnych.

Powyższy proces sądowy pozwala na wyciągnięcie kilku istotnych wniosków. Po pierwsze, polskie sądy (skądinąd słusznie) opowiadają się za dość szerokim stosowaniem surowej odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, która wprawdzie wynika najczęściej z przepisów wprowadzonych w życie jeszcze w latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku, ale ich zaadaptowanie do obecnych realiów dokonało się w drodze wykładni nieco przestarzałych sformułowań ustawodawcy. Po drugie, uczestnicy procesów budowlanych i hydrobudowlanych winni skorelować swoje ubezpieczenie OC z zaostrzoną odpowiedzialnością, którą mogą ponosić w razie nieprzewidzianych zdarzeń, w tym uszkodzeń mienia czy szkód na osobie. Warto podkreślić, że samo posiadanie jakiejkolwiek polisy nie jest jeszcze gwarantem należytego zabezpieczenia swojej pozycji – równie ważne staje się bowiem takie dobranie warunków ubezpieczenia, jak i samego ubezpieczyciela, które daje wysokie prawdopodobieństwo sprawnej likwidacji szkody. Po trzecie wreszcie, nawet w bardzo trudnych sprawach, w których przegranie procesu – zwłaszcza przy wysokiej wartości roszczeń – może zachwiać płynność finansową albo prowadzić niekiedy do niewypłacalności podmiotu, warto odpowiednio wcześnie zastanowić się nad właściwą strategią procesową. Jak pokazuje powyższe postępowanie, mimo trudnej pozycji „na wejściu” w postępowanie sądowe, sprawna współpraca między klientem i wspierającymi go pełnomocnikami prawnymi oraz pełne zaangażowanie w sprawę może przynieść pozytywny rezultat w nawet najtrudniejszym procesie.

 

 

/MG/

Mec. Kinga Hałasa złożyła ślubowanie

Z ogromną satysfakcją informujemy, iż nasza koleżanka – Mec. Kinga Hałasa – złożyła w dniu 15.10.2020 r. ślubowanie i zasili zespół Kancelarii już jako radca prawny. Mec. Hałasa związana jest z naszą Kancelarią od początku aplikacji, w trakcie której z sukcesem prowadziła szereg spraw procesowych i pozaprocesowych związanych z międzynarodowym obrotem handlowym, finansowaniem i dostawą statków, sporami na gruncie przewozu towarów oraz wielu innych spraw gospodarczych o wysokim stopniu skomplikowania.

Serdecznie gratulujemy Pani Mecenas i cieszymy się ze wspólnie osiąganych celów.

 

/MG/

 

Międzynarodowy przewodnik Lexology GTDT: Market Intelligence – Shipping 2020

Miło nam Państwa poinformować, że nasza Kancelaria jest jednym ze współautorów „Lexology GTDT: Market Intelligence – Shipping 2020” – kompleksowego przewodnika prawnego stanowiącego diagnozę transportu morskiego w Polsce. W artykule omówiono współczesne problemy związane z żeglugą morską oraz światowe trendy wpływające na polski sektor morski, ze szczególnym uwzględnieniem stanu obecnego i ogólnych perspektyw branży żeglugowej.

 

Serdecznie zachęcamy do zapoznania się z treścią artykułu: http://rgcolegal.com/z8cq5fxa10/2020_MI_Shipping_Poland.pdf

 

Projekt wzmocnienia nadzoru w spółkach kapitałowych.

Zgodnie ze proponowanymi zmianami zawartymi w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw, w spółkach kapitałowych wprowadzone mają zostać nowe regulacje w zakresie wzmocnienia nadzoru w spółkach kapitałowych.

Tak proponowane zmiany mają wpłynąć na zwiększenie efektywności nadzoru korporacyjnego realizowanego przez rady nadzorcze spółek kapitałowych a to z kolei przyczynić się mogłoby do zmniejszenia ryzyka związanego z działalnością gospodarczą tych podmiotów, a także wyeliminowania zdarzających się przypadków nadużyć związanych z funkcjonowaniem spółek.

W treści uzasadnienia projektowanej zmiany, dostępnego na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji wskazano, że organ rady nadzorczej sprawuje bieżący nadzór nad prowadzeniem działalności przez spółki kapitałowe. Przyznanie radom nadzorczym spółek kapitałowych dodatkowych uprawnień kontrolnych, może przyczynić się zatem do poprawy postrzegania tych podmiotów z perspektywy krajowych oraz zagranicznych dawców kapitału.

Projekt wzmocnienia nadzoru w spółkach kapitałowych obejmuje m.in. nałożenie na zarząd obowiązku udzielania z własnej inicjatywy określonych informacji radzie nadzorczej, prawo rady nadzorczej do żądania sporządzenia lub przekazania informacji, dokumentów, sprawozdań lub wyjaśnień, wprowadzenie doradcy rady nadzorczej, wymogu uzyskania zgody rady nadzorczej na zawarcie transakcji o znaczącej wartości, czy też wprowadzenie zasady biznesowej oceny sytuacji.

Projekt nowelizacji KSH trafił 5 sierpnia 2020 r. do konsultacji społecznych, które potrwają 45 dni od daty opublikowania projektu w Biuletynie Informacji Publicznej. Natomiast stosownie do treści art. 6 nowelizacji KSH ustawa ta ma wejść w życie po upływie trzech miesięcy od dnia jej ogłoszenia.

 

/ADK/

Nowa ustawa o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m.

W dniu 1 sierpnia 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 kwietnia 2018 r. o rejestracji jachtów i innych jednostek pływających o długości do 24 m (dalej: „Ustawa”).

Ustawa określa obowiązek rejestracji, któremu podlega każdy jacht oraz jednostka pływająca używana do amatorskiego połowu ryb, o długości co najmniej 7,5 m lub napędzie mechanicznym o mocy co najmniej 15 kW, jednostka pływająca używana do połowów rybackich, a także jednostka pływająca uprawiająca żeglugę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o ile ww. jednostki nie posiadają przynależności innej niż polska.

Obowiązkowej rejestracji nie podlega natomiast m.in. jednostka pływająca napędzana wyłącznie siłą ludzkich mięśni.

Organem rejestrującym jest starosta albo właściwy polski związek sportowy. W celu rejestracji jednostki pływającej właściciel składa wniosek o rejestrację i wydanie dokumentu rejestracyjnego do wybranego organu rejestrującego. Dokonując rejestracji jednostki pływającej organ nadaje jej indywidualny numer identyfikacyjny (INI), który nie podlega zmianie w okresie istnienia jednostki pływającej, oraz wydaje oznakowanie kontrolne. Obowiązkiem właściciela jednostki jest niezwłoczne oznakowanie jednostki za pomocą oznakowania kontrolnego.

W razie niedopełnienia obowiązków nałożonych Ustawą bądź podania organowi rejestracyjnemu nieprawdziwych informacji, właściciel jednostki pływającej podlega karze grzywny.

 

/JF/

Aplikant radcowski Kinga Hałasa z pozytywnym wynikiem egzaminu na radcę prawnego.

z ogromną radością informujemy, że nasza Koleżanka – aplikant radcowski Kinga Hałasa, która z naszą Kancelarią jest związana od początku aplikacji, z pozytywnym wynikiem złożyła egzamin radcowski.

Serdecznie gratulujemy Pani Mecenas tego sukcesu i niezmiernie cieszymy się, że nasz zespół powiększa się o kolejnego radcę prawnego.

 

 

/MG/

Termin na zgłoszenie informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych

Do dnia 13 lipca 2020 r. przedsiębiorcy, prowadzący działalność gospodarczą w formie spółek handlowych powinni złożyć informacje o osobach fizycznych sprawujących bezpośrednią lub pośrednią kontrolę nad spółką do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych.

Zagraniczne spółki działające w Polsce jako oddziały macierzystych przedsiębiorstw są zwolnione z rejestracji, natomiast na spółkach w stanie likwidacji lub upadłości taki obowiązek rejestracji ciąży.

Zgłoszenia dokonuje się za pośrednictwem rządowej platformy poprzez podpisanie formularza zgłoszeniowego podpisem ePUAP lub podpisem elektronicznym.

 

/ADK/

Zmiany w VAT obowiązujące od dnia 1 lipca 2020 r.

W dniu 1 lipca 2020 r. weszły w życie zmiany, określone w ustawie z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) oraz niektórych innych ustaw, wprowadzające m.in. nowy zakres stosowania obniżonych stawek VAT w wysokości 8% i 5% oraz przewidujące zabezpieczenie dla podatnika w formie wiążącej informacji stawkowej.

Zgodnie z nowymi przepisami, podatnicy będą posiadali możliwość dodatkowego zabezpieczenia, występując o wiążącą informację stawkową wydawaną przez dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Takie informacje były co prawda wydawane już wcześniej, jednak dopiero od dnia 1 lipca 2020 r. nabierają one mocy wiążącej nie tylko dla podatników, którzy wystąpią o taką informację, ale dla każdego podatnika, który się na taką informację w przyszłości powoła.

Ustawa ujednolica również stawki podatku dla określonych grup produktów, w których dotychczas towary takiej samej kategorii były niekiedy opodatkowane według różnych stawek, np. pieczywo, czy owoce.

Także od 1 lipca 2020 r. towary dla potrzeb VAT będą oznaczane w zamian dotychczas stosowanej Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU 2008) – przy użyciu Nomenklatury scalonej (CN) albo Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB).

Powyższe zmiany miały pierwotnie obowiązywać już od dnia 1 kwietnia 2020 r., jednak na mocy ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw z dnia 31 marca 2020 r., termin ten został przesunięty na dzień 1 lipca 2020 r.

 

/ADK/

Nowe wykroczenie w Kodeksie wykroczeń w związku z rozprzestrzenianiem się choroby zakaźnej COVID-19

W art. 2 Ustawy „o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw” z dnia 31 marca 2020 r. wprowadzona została zmiana do Kodeksu wykroczeń, zgodnie z którą dodano art. 65a, który stanowi o tym, że „Kto umyślnie, nie stosując się do wydawanych przez funkcjonariusza Policji lub Straży Granicznej, na podstawie prawa, poleceń określonego zachowania się, uniemożliwia lub istotnie utrudnia wykonanie czynności służbowych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny.” Przepis wszedł w życie 31 marca 2020 r.

Jest to nowy czyn zabroniony, stanowiący wykroczenie, które popełnione może zostać jedynie umyślnie. Wprowadzenie przepisu do porządku prawnego ma na celu zapewnienie skuteczności działań funkcjonariuszy Policji lub Straży Granicznej nie tylko w czasie epidemii, ale także w czasie realizacji zwykłych ustawowych zadań.

Stosowanie wprowadzonego nowego czynu zabronionego nie zostało ograniczone w czasie, w szczególności co do czasu trwania stanu epidemicznego w kraju. Niemniej, wprowadzenie przepisu art. 65a do porządku prawnego jest związane z wprowadzeniem różnorodnych ograniczeń związanych z epidemią wirusa COVID-19.

 

/ADK/

Wyłączenie odpowiedzialności przewoźników za szkodę wyrządzoną w związku z uzasadnionymi działaniami władz

W związku ze stanem epidemicznym wprowadzonym na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej, w „Ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych” z dnia 2 marca 2020 r. wprowadzony został art. 14 ust. 1, zgodnie z którym przewoźnik drogowy nie ponosi odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną w związku z uzasadnionymi działaniami władz publicznych mającymi na celu przeciwdziałanie rozprzestrzenieniu się choroby zakaźnej COVID-19, a w szczególności nie ponosi odpowiedzialności za brak możliwości przewozu.

Przepis ten odnosi się jedynie do przewozu krajowego. Występujący wielokrotnie przestój przewozu związany z kontrolą graniczną na granicach międzypaństwowych dotyczy natomiast przewozu międzynarodowego, a ten regulowany jest przede wszystkim przepisami Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (Konwencji CMR).

Zgodnie z ogólnymi przepisami Konwencji CMR, w szczególności zgodnie z art. 17 ust. 2 Konwencji CMR przewoźnik jest zwolniony od odpowiedzialności za opóźnienie dostawy m.in. jeżeli opóźnienie spowodowane jest okolicznościami, których przewoźnik nie mógł uniknąć i których następstwom nie mógł zapobiec. Obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Zgodnie z art. 18 ust. 1 Konwencji CMR zaistnienie tych okoliczności musi udowodnić przewoźnik, który się na nie powołuje.

Należy jednak podkreślić, iż nie zostały wprowadzone dotychczas przepisy, które wprost określałyby skutki prawne pandemii COVID-19 dla zakresu odpowiedzialności przewoźnika za opóźnienie w przewozie międzynarodowym.

 

/ADK/